Değişen Dönemle Birlikte: Sosyal Girişimciliğe Giriş

Corbiz
6 min readNov 17, 2023

English version is below!

Girişimciler eskiden sadece girişimci ve kurucuydular ve aslında tek bir nedenden dolayı iş kurmuşlardı: para kazanmak. Ancak zaman değişti ve sosyal girişimcilik olarak bilinen bir şeyin ortaya çıkmasıyla birlikte, birçok kurucunun motivasyonu kar marjlarından sosyal sorumluluğa kaydı.

Nedir peki bu “sosyal girişimci”?

Sosyal girişimci, toplum temelli sorunları çözme potansiyeline sahip yeni uygulamaları takip eden kişiye denilebilr. Bu kişiler, inisiyatifleriyle toplumda olumlu değişiklikler yaratma riskini ve çabasını üstlenmeye isteklidirler. Sosyal girişimciler bir uygulamanın sizi hayatınızın amacına bağlamanın, başkalarının da kendi amaçlarını bulmalarına yardımcı olmanın ve dünyada bir fark yaratmanın mümkün bir yolu olduğuna inanırlar.

Bu terim esasen, işi sosyal bilinçli amaçlara ulaşmak için bir araç olarak kullanan hemen hemen her türlü özel kuruluşu kapsayan, her şeyi kapsayan bir kavramdır.

Sosyal girişimcilikle ilgili bilmeniz gerekenler:

Bir sosyal girişimci, yalnızca kâr peşinde koşmakla değil, daha büyük toplumsal fayda için bir iş kurmakla ilgilenir.
Sosyal girişimciler çevre dostu ürünler üretmeye, yetersiz hizmet alan bir topluluğa hizmet etmeye veya hayırseverlik faaliyetlerine odaklanmaya çalışabilirler.
Sosyal girişimcilik, sosyal açıdan sorumlu yatırım ve çevresel, sosyal ve yönetişim yatırımlarının yanı sıra büyüyen bir trenddir.
Sosyal girişimcilerin dört temel türü; topluluk sosyal girişimcileri, kar amacı gütmeyen sosyal girişimciler, dönüşümsel sosyal girişimciler ve küresel sosyal girişimcilerdir.
Sosyal girişimciler, düşüncelerini bir fikri hayata geçirmenin 6 çatısı etrafında toplarlar: insanlar, problem, plan, önceliklendirme, prototip ve takip.

Aynı zamanda sosyal girişimcilik, çok çeşitli organizasyonları kapsayan nispeten akışkan da bir kavramdır. “Sosyal girişimci bir işletme, Y organizasyon yapısının sınırları dahilinde Z tipi bir amaç için X miktarda gelir üretir” diyen kesin bir kalıp yok.

Örneğin, hem dışlanmış topluluklardaki küçük işletmelere yardım etmeye adanmış bir karşılıklı yardım fonu, hem de gelirlerini üçüncü dünya ülkelerindeki kadınların eğitimini desteklemek için kullanan bir şirket, sosyal girişimcilik çıkış noktaları olarak değerlendirilebilir.

Bazı sosyal girişimler herhangi bir tipik organizasyon yapısını takip etmek zorunda da değildir; tamamen maaş almayan gönüllüler veya kendi istekleriyle katılan bireysel katkıda bulunanlar tarafından da yönetilebilirler.

Dünyadaki Başarılı Sosyal Girişim Örnekleri

“Dünyadaki sosyal girişimlerin kurumsal yapıları incelendiğinde çok sayıda değişik form ve statünün var olduğu görülmektedir. Sosyal girişimler bazı ülkelerde dernek, vakıf, kooperatif, limited şirket, anonim şirket gibi geleneksel yasal yapılarda şekillenmiştir. Sosyal girişim ekosisteminin daha çok gelişmiş olduğu bazı ülkelerde ise ekosistemin ihtiyaçlarına özel olarak geliştirilmiş yeni formlar bulunmaktadır.” (Mikado, 2017: 16)

  1. Ashoka (Ashoka, dünyanın en büyük sosyal girişimcilik örgütüdür. Kurucusu Bill Drayton, sosyal girişimcilik kavramını kullanan ilk kişidir, 2000 yılından itibaren Türkiye’de faaliyet göstermeye başlamıştır.)
  2. Books to Prisoners
  3. Cracked It
  4. 734 Coffee
  5. Belu
  6. Tranquiliti
  7. Surfrider Foundation
  8. SOIL
  9. TOMS
  10. Ben & Jerry’s

Türkiye’ de Sosyal Girişim

Sosyal girişimcilik Türkiye’de bugüne kadar yardımlaşma ve dayanışma mekanizmalarıyla çözülmeye çalışılan sosyal sorunlar için iş geliştirme, kapasite artırma ve dezavantajlı kesimleri iş gücüne dâhil etme gibi önemli fonksiyonlarıyla ekonomik ve sosyal kalkınma alanında bir fırsat niteliği taşımaktadır. Nitekim 2001 krizinden sonra derinleşen işsizlik sorununun bir sonucu olarak yardımlaşma ve dayanışma kültürüne dayalı politikalar yerine, istihdam ve büyümeye kalıcı katkılar sunabilecek yenilikçi modellere ihtiyaç duyulmuştur. Sosyal politika alanı, koruyucu ve sosyal yardım mekanizmalarının yanında kapasite geliştirmeye yönelik politika araçlarını da kapsar hale gelmiştir. (EFEOĞLU, 220, 2023)

Belediyeler, kalkınma ajansları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve vakıflar ise bu alanda Türkiye’de beraber çalışan kuruluşlardır.

Biz de CORBIZ olarak, Up Social adlı dijital turizm alanında gençlerin girişimci olabilmeleri için araçlar ve içerikler geliştirilen Erasmus+ destekli projenin partnerlerinden biriyiz. Türkiye, İtalya, Slovenya, Yunanistan ve İspanya ile uyguladığımız bu projenin ilk çoğaltıcı etkinliğini Dijital Turizm Araç Kiti”nin tanıtımıyla birlikte “Dijital Turizm Teknolojileri & Girişimcilik Zirvesi” altında Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi Metaverse Girişim Stüdyosunda gerçekleştirdik.

With the Changing Era: Introduction to Social Entrepreneurship

Entrepreneurs used to be just entrepreneurs and founders, and they actually started businesses for one reason: to make money. But times have changed, and with the emergence of something known as social entrepreneurship, the motivation of many founders has shifted from profit margins to social responsibility.

So what is this “social entrepreneur”?

A social entrepreneur is someone who pursues new practices that have the potential to solve society-based problems. These people are willing to take the risk and effort to create positive changes in society through their initiatives. Social entrepreneurs believe that an app is a possible way to connect you to your life’s purpose, help others find theirs, and make a difference in the world.

The term is essentially a catch-all concept that covers almost any private organization that uses business as a means to achieve socially conscious goals.

What you need to know about social entrepreneurship:

A social entrepreneur is interested in building a business for the greater social good, not just pursuing profit.
Social entrepreneurs may seek to produce environmentally friendly products, serve an underserved community, or focus on philanthropic activities.
Social entrepreneurship is a growing trend alongside socially responsible investing and environmental, social and governance investing.
The four basic types of social entrepreneurs are; community social entrepreneurs, non-profit social entrepreneurs, transformational social entrepreneurs and global social entrepreneurs.
Social entrepreneurs center their thinking around the 6 pillars of bringing an idea to life: people, problem, plan, prioritization, prototype and follow-up.

At the same time, social entrepreneurship is a relatively fluid concept that encompasses a wide variety of organizations. There is no clear-cut pattern that says, “A social entrepreneurial business produces X amount of revenue for a Z type of purpose within the boundaries of Y organizational structure.”

For example, both a mutual aid fund dedicated to helping small businesses in marginalized communities and a company that uses its proceeds to support women’s education in third world countries could be considered social entrepreneurship outlets.

Some social enterprises do not have to follow any typical organizational structure; They may also be run entirely by unsalaried volunteers or individual contributors who join voluntarily.

Successful Social Enterprise Examples Around the World

“When the corporate structures of social enterprises around the world are examined, it is seen that there are many different forms and statuses. In some countries, social enterprises have been shaped in traditional legal structures such as associations, foundations, cooperatives, limited companies, and joint stock companies. “In some countries where the social enterprise ecosystem is more developed, there are new forms developed specifically for the needs of the ecosystem.” (Mikado, 2017: 16)

Ashoka (Ashoka is the world’s largest social entrepreneurship organization. Its founder, Bill Drayton, is the first person to use the concept of social entrepreneurship. It has started operating in Turkey since 2000.)
Books to Prisoners
Cracked It
734 Coffee
belu
tranquiliti
Surfrider Foundation
SOIL
TOMS
Ben & Jerry’s

Social Enterprise in Türkiye

Social entrepreneurship is an opportunity in the field of economic and social development with its important functions such as business development, capacity building and inclusion of disadvantaged segments into the workforce for the social problems that have been tried to be solved through cooperation and solidarity mechanisms in Turkey so far. As a matter of fact, as a result of the deepening unemployment problem after the 2001 crisis, innovative models that could make permanent contributions to employment and growth were needed instead of policies based on the culture of cooperation and solidarity. The field of social policy has come to include policy tools for capacity building as well as protective and social assistance mechanisms. (EFEOĞLU, 220, 2023)

Municipalities, development agencies, universities, non-governmental organizations and foundations are the organizations that work together in this field in Turkey.

As CORBIZ, we are one of the partners of the Erasmus+ supported project called Up Social, which develops tools and content for young people to become entrepreneurs in the field of digital tourism. We held the first multiplier event of this project, which we implemented with Turkey, Italy, Slovenia, Greece and Spain, at Isparta Süleyman Demirel University Metaverse Entrepreneurship Studio under the “Digital Tourism Technologies & Entrepreneurship Summit” with the introduction of the Digital Tourism Toolkit.

--

--

Corbiz

2016 yılında kurulan CORBİZ Kurumsal İş Çözümleri, İstanbul merkezli olarak ulusal ve uluslararası çapta hizmet vermektedir.